Teknik Analiz Nasıl Yapılır? - 2

Teknik analizlerde sık duyduğunuz terimlerin anlamları nedir? Dow teorisi ve Elliot Dalgaları nedir?

Teknik analiz bütün dış etkenleri ihmal ederek sadece piyasa verilerinden hareketle, objektif olarak öncelikle piyasaların ve fiyatların şu andaki durumunu anlamaya yarayan bir analiz yöntemidir. Geleceği bu güne indirgemede kullanmak hatalı karar almaya neden olabilir. Bu yönüyle teknik analiz bir tartışma konusudur. Esas amaç önyargıyı ortadan kaldırmaya çalışmaktır. İnsan davranışlarının yada karar alma sürecinin önemli bir bölümü, alt yapısal olarak ön yargıya dayanır. Oysa alım satım yaparken hiç olmaması gereken koşullardan biri ön yargılı olmaktır. Yaklaşım tarzında birinci çıkış noktası ön yargıyı ortadan kaldırmak olmalıdır.

Ana kurallardan bir diğeri piyasaların her şeyden üstün olduğudur. Gerçek doğrunun da her zaman piyasanın doğrusu olduğudur.
Temel tartışma konularından biri de bu analiz yöntemi ile varılan sonuçların değişkenliği ve aşırı muğlak olmasıdır. Bu nedenle ispata dayandırılamadığından bir bilim dalı sayılamaz. Tez- anti tez- sentez prosesi çalışmaz. Yapılan her analizde elde edilen sonuç kişiseldir. Doğal olarak da çok değişkendir.

Teknik analizin çıkış noktası piyasaların dönemselliğinin fark edilmesine rastlar. Öncelikle emtia (commodity) piyasalarında kullanılan bir sistem olmuştur. Daha sonra piyasalardaki veriler arttıkça organize olarak alım satımı yapılabilen her şey için kullanılmaya başlanmıştır (tahvil bono dahil). Hatta kimi zaman futbol liglerinin tahminlerinde kullanıldığı bile olmuştur.

Destek
Belirli bir zaman diliminde satış eğilimi varken, satış eğilimini durduran yeterli işlem hacmindeki potansiyel alıcı seviyesi.

Direnç
Belirli bir süre, alım eğilimindeki trendi durduran yeterli işlem hacmindeki potansiyel satıcı seviyesi

Her destek kırıldığında direnç, her direnç kırıldığında ise destek halini alır.

Her zaman serbest ortamlarda herhangi bir fiyat seviyesinde alıcı ve satıcı vardır. Ancak arz ve talebin her seviyedeki relatif miktarı farklıdır. Bu farklılık trendin yönünü belirler.

DOW TEORİSİ

Bilinen en eski teknik analiz teorisidir. Dow Jones and CO.nun kurucusu ve The Wall Street Journal'in editörü olan Charles Dow tarafından 1900 yılında geliştirilmiştir.

Charles Dow 19 Aralık 1900 tarihinde The Wall Street Journal'da yayımlanan yazısında "piyasanın hepsi aynı zamanda olan üç hareketi barındırmaktadır;

  1. Günlük dar hareketler,
  2. İki haftadan bir ay veya biraz daha fazla süreyi kapsayan kısa dalgalanmalar.
  3. En azından dört yılı kapsayan ana hareketlerdir.

demiştir. Dow, teorisini hisse senedi piyasasını tahmin etmek için değil genel ekonomik trendlerin bir göstergesi olarak düşünmüştür.

Dow'un 1902'de ölümünden sonra bu teori geliştirilmiştir. 1929'da bu teoriye bağlı olarak "a turn in the tide" başlıklı bir yazı yayımlanmıştır. Bu yazıda boğa piyasasının sona erdiği ve ayı piyasasının başladığından bahsedilmiştir. Birkaç ay sonra ise büyük bir kriz başlamıştır.

DOW TEORİSİNİN TEMEL İLKELERİ

Ortalamalar her türlü faktörü içerir.
Piyasada üç temel trend vardır.
Majör veya temel trendler - bir yıl ve daha fazla İkincil veya orta trendler - üç hafta yada birkaç ay
Küçük minör trendler - altı günden az olan ve nadiren üç hafta süren anlamsız dalgalanmalar
Ortalamalar birbirlerini onaylamalıdır. İşlem hacmi trendle birlikte hareket eder. Sadece kapanış fiyatları kullanılmalıdır.
Yönü veya eğimi değiştiğine dair sinyaller alınana kadar her trend devam eder.

ELLİOT DALGALARI

1.DALGA: Beş dalgalık formasyonların ilk dalgaları genellikle sıradan ve cılız bir hareket şeklinde gelişir. Piyasa katılımcılarının büyük bir kısmı yükselişe çok fazla inanmazlar. Birinci dalgalar genellikle beş dalgalık formasyonların en kısa dalgası konumundadırlar. Kimi zamanlarda bu dalgaların dinamik yapıda oldukları da görülmüştür. Bu durum genellikle birinci dalgaların ana majör formasyonların ardından oluşması durumunda ortaya çıkar.

2.DALGA: Formasyonun ikinci dalgası geri çekilme ve kâr alma dalgasıdır. Genellikle birinci dalgada elde edilen kârların hemen hemen tamamı bu dalga ile geri alınır. İkinci dalga birinci dalganın başlangıç noktasının altına inmez. Dalga birinci dalganın başlangıç seviyesine oldukça yaklaşabilir fakat bu seviyenin üzerinde sonlanır. Klasik grafik analiz yöntemlerinde ikinci dalgaların oluşturduğu bu tip durumlar ikili veya üçlü dip ve ters omuz-baş-omuz dönüşleri olarak da ifade edilebilirler.

3.DALGA: Üçüncü dalga beş dalgalık formasyonun en agresif ve dinamik dalgasıdır. Piyasa katılımcıları kârlarının büyük bir bölümünü bu dalga esnasında elde ederler. Üçüncü dalgalar karakterleri itibariyle en kısa dalga olamayacakları gibi uzamaya en yatkın dalgalardır. Ani ve hızlı gelişimler gösterirler. Birinci dalga tamamlanarak ikinci dalga geliştiği sırada satış yapmakta gecikenler ile düşüş sırasında alım yapanlar stop-loss seviyelerini birinci dalga tepesinin olduğu bölgeye koyarlar. Üçüncü dalga gelişim aşamasındayken birinci dalga tepesine geldiği anda bu stop emirleri alıcılar tarafından karşılandığı anda bir kopma hareketi yaşanır. Bu yüzden üçüncü dalganın yapısı içinde birinci dalganın tepesinin bulunduğu seviyelerde GAP'ler olması doğaldır. Bu GAP'ler üçüncü dalganın devam ettiği süreç içinde de gerçekleşebilirler. İşlem hacminin en yoğun olduğu dönem üçüncü dalganın yaşandığı dönemdir. Bu periyotta temel verilerde de bir takım pozitifliklere rastlanabilir. Üçüncü dalgada yoğun bir alım çılgınlığı yaşanması doğal bir durumdur. Kimi zaman alıcılar fiyat seviyelerini önemsemeden piyasanın sahip olduğu momentuma güvenerek alış yaparlar.

4.DALGA: Bu dalga ise genellikle son derece kompleks bir yapıya sahiptir. Tıpkı ikinci dalga gibi dördüncü dalgada ana formasyon içerisinde bir geri çekilme ve düzeltme dalgasıdır. Hızlı bir gelişim gösteren piyasa dördüncü dalga ile konsolide olur. Dördüncü dalga esnasında üçgen formasyonları gibi sıkışma ve konsolidasyon formasyonları oluşumu göze çarpar. Dördüncü dalga Elliot Dalga Teorisi'nin ana kurallarından birisine sahiptir. Buna göre; dördüncü dalga olarak kabul edilen geri çekilme ve konsolidasyon dalgası birinci dalga tepesini aşağı yönde kesemez. Eğer dördüncü dalga birinci dalga tepesini aşağı yönde keser ve bu tepenin altına inerse dalga yapısı da değişikliğe uğrar.

5.DALGA: Beşinci dalga hisse senetleri piyasalarında genellikle üçüncü dalgalardan daha sakin gelişir. Buna karşın beşinci dalgalar emtia piyasalarında üçüncü dalgalara göre daha agresif gelişirler ve uzamaya daha yatkınlardır. Beşinci dalga esnasında teknik göstergelerde bir takım yorgunluk belirtileri gözlemlenmeye başlanır. Bunun etkisiyle de ana göstergelerde bir takım negatif ıraksamalar görülür. Piyasada işlem hacmi üçüncü dalga sırasındaki kadar yoğun olmaz ancak fiyatlar daha yukarı çıkmaya başlarlar. Tüm bu yorgunluk ve güçsüzlük belirtileri piyasanın zirve yapmaya başladığını göstermektedir. Kimi zaman beşinci dalga tepesi üçüncü dalga tepesiyle hemen hemen aynı seviyede veya biraz daha yukarda oluşabilir. Bu tip bir durum klasik teknik analiz yöntemlerinde ikili tepe olarak yorumlanır.

Size Özel Haberler
Sizi Arayalım